Odprawy pracownicze cz. I

Odprawa jest dodatkowym świadczeniem pieniężnym, które należy się pracownikowi tytułem zadośćuczynienia za rozwiązanie umowy o pracę. Jest świadczeniem pieniężnym przyznawanym jednorazowo, jednakże nie należy się każdemu pracownikowi. 

Pod pojęciem "odprawa" wyróżniamy trzy różne świadczenia, a mianowicie:
  • odprawa z tytułu zwolnień grupowych
  • odprawa pośmiertna
  • odprawa emerytalna/rentowa
W dzisiejszym wpisie poruszymy kwestię odprawy z tytułu zwolnień grupowych.

Odprawa z tytułu zwolnień grupowych

Odprawa przysługuje jedynie pracownikom, którzy nawiązali stosunek pracy w podmiotach zatrudniających przynajmniej 20 osób. Co jest bardzo ważne, utrata pracy przez zatrudnionego nie może leżeć po jego stronie! A więc przyczyną rozwiązania stosunku pracy nie mogą być kwestie dotyczące samego pracownika, a, np. likwidacja stanowisk pracy.

Zwolnieniem grupowym nazywamy sytuację, w której pracodawca, najczęściej w drodze wypowiedzenia, w okresie nieprzekraczającym 30 dni, zwalnia co najmniej:
  1. 10 pracowników,  w przypadku gdy pracodawca zatrudnia mniej niż 100 pracowników,
  2. 10% pracowników, gdy pracodawca zatrudnia co najmniej 100, jednakże mniej niż 300 pracowników,
  3. 30 pracowników, gdy pracodawca zatrudnia co najmniej 300 lub więcej pracowników
Pracodawco, pamiętaj!
1. Pracodawca jest zobowiązany skonsultować zamiar przeprowadzenia zwolnienia grupowego z zakładowymi organizacjami związkowymi działającymi u tego pracodawcy.
2. Następnym etapem jest zawiadomienie na piśmie zakładowe organizacje związkowe o przyczynach zamierzonego grupowego zwolnienia, liczbie zatrudnionych pracowników i grupach zawodowych, do których oni należą, grupach zawodowych pracowników objętych zamiarem grupowego zwolnienia, okresie, w ciągu którego nastąpi takie zwolnienie, proponowanych kryteriach doboru pracowników do grupowego zwolnienia, kolejności dokonywania zwolnień pracowników, propozycjach rozstrzygnięcia spraw pracowniczych związanych z zamierzonym grupowym zwolnieniem. Jeżeli obejmują one świadczenia pieniężne, pracodawca jest obowiązany dodatkowo przedstawić sposób ustalania ich wysokości.
3. Jeżeli u danego pracodawcy nie działają zakładowe organizacje związkowe, uprawnienia tych organizacji przysługują przedstawicielom pracowników wyłonionym w trybie przyjętym u danego pracodawcy.
4.  W terminie nie dłuższym niż 20 dni od dnia zawiadomienia pracodawca i zakładowe organizacje związkowe zawierają porozumienie (celem zawarcia porozumienia jest regulacja zasad przeprowadzenia procesu zwolnień grupowych u danego pracodawcy. Należy pamiętać o tym, że porozumienie może zostać zawarte jedynie z zakładowymi związkami zawodowymi! A więc stroną porozumienia nie mogą być przedstawiciele pracowników. Przedstawiciele mogą jedynie wydać opinie w zakresie postanowień zawartego porozumienia).
5. Następnym obligatoryjnym etapem procedury zwolnień grupowych jest obowiązek zawiadomienia przez pracodawcę właściwego powiatowego urzędu pracy i zatwierdzenie przez ten urząd pracy treści porozumienia regulującego procedurę zwolnień grupowych. 


Kiedy dopuszczalne jest wypowiedzenie stosunku pracy?

a.) W razie niezawarcia porozumienia z zakładowymi związkami zawodowymi
W tym przypadku przy wypowiadaniu pracownikom stosunków pracy, a także warunków pracy i płacy, stosuje się art. 38 Kodeksu pracy.   

b.) Wypowiedzenie w trakcie usprawiedliwionej nieobecności w pracy 
W tym przypadku dopuszczalne jest wypowiedzenie jedynie w czasie urlopu trwającego co najmniej 3 miesiące, także w czasie innej usprawiedliwionej nieobecności pracownika w pracy, jeżeli upłynął już okres uprawniający pracodawcę do rozwiązania umowy o pracę bez wypowiedzenia.

c.) Wypowiedzenie w okresie objęcia szczególną ochroną 
W tej sytuacji pracodawca może wypowiedzieć jedynie pracownikowi:

  •  któremu brakuje nie więcej niż 4 lata do osiągnięcia wieku emerytalnego, pracownicy w ciąży, pracownikowi w okresie urlopu macierzyńskiego, urlopu na warunkach urlopu macierzyńskiego, urlopu rodzicielskiego oraz urlopu ojcowskiego;

  •  będącemu członkiem rady pracowniczej przedsiębiorstwa państwowego;

  •  będącemu członkiem zarządu zakładowej organizacji związkowej;

  •  będącemu członkiem zakładowej organizacji związkowej, upoważnionemu do reprezentowania tej organizacji wobec pracodawcy albo organu lub osoby dokonującej za pracodawcę czynności w sprawach z zakresu prawa pracy;

  •  będącemu członkiem specjalnego zespołu negocjacyjnego lub europejskiej rady zakładowej;

  •  będącemu członkiem specjalnego zespołu negocjacyjnego, organu przedstawicielskiego lub przedstawicielem pracowników w spółce europejskiej;

  •  będącemu członkiem specjalnego zespołu negocjacyjnego, organu przedstawicielskiego lub przedstawicielem pracowników w spółdzielni europejskiej;

  •  będącemu członkiem specjalnego zespołu negocjacyjnego, zespołu przedstawicielskiego albo przedstawicielem pracowników w radzie nadzorczej spółki powstałej w wyniku połączenia transgranicznego spółek;

  •  będącemu społecznym inspektorem pracy;

  •  powołanemu do odbycia czynnej służby wojskowej, służby zastępczej, zasadniczej służby wojskowej albo przeszkolenia wojskowego;

  •  będącemu członkiem rady pracowników lub określonym w porozumieniu, o którym mowa w art. 24 ustawy o informowaniu pracowników i przeprowadzaniu z nimi konsultacji, przedstawicielem pracowników uprawnionym do uzyskiwania od pracodawcy informacji i prowadzenia z nim konsultacji.
Jeżeli wypowiedzenie warunków pracy i płacy powoduje obniżenie wynagrodzenia, pracownikom będących społecznym inspektorem pracy przysługuje, do końca okresu, w którym korzystaliby ze szczególnej ochrony przed wypowiedzeniem lub rozwiązaniem stosunku pracy, dodatek wyrównawczy obliczony według zasad wynikających z Kodeksu pracy.

Ile może wynieść odprawa pracownicza?

Odprawa pracownicza nie jest jednakowa dla wszystkich.
  • Jeżeli pracownik zatrudniony jest u danego pracodawcy krócej niż dwa lata, wówczas przysługuje odprawa pieniężna w wysokości jednomiesięcznego wynagrodzenia
  • Jeżeli pracownik zatrudniony jest u danego pracodawcy od 2 do 8 lat, wówczas odprawa pieniężna kształtuje się na kwotę w wysokości dwumiesięcznego wynagrodzenia
  • W przypadku, kiedy pracownik jest zatrudniony u danego pracodawcy powyżej 8 lat, wówczas odprawa pieniężna przysługuje w wysokości trzymiesięcznego wynagrodzenia
WAŻNE!
Wysokość odprawy pieniężnej nie może przekraczać kwoty 15-krotnego minimalnego wynagrodzenia za pracę obowiązującego w dniu rozwiązania stosunku pracy.

Ponowne zatrudnienie tego samego pracownika

Jeżeli pracodawca ponownie podejmie chęć zatrudnienia pracowników w tej samej grupie zawodowej, wówczas powinien zatrudnić pracownika, z którym rozwiązał stosunek pracy w ramach zwolnienia grupowego, tylko w przypadku, gdy zwolniony pracownik zgłosi zamiar podjęcia zatrudnienia u tego pracodawcy w ciągu roku od dnia rozwiązania z nim stosunku pracy.
Pracodawca powinien ponownie zatrudnić pracownika w okresie 15 miesięcy licząc od dnia rozwiązania z nim umowy w ramach grupowego zwolnienia.


Jeżeli masz jakieś pytania związane z odprawą pieniężną z tytułu zwolnień grupowych, zapraszamy do kontaktu! 
Adres e-mail: [email protected]


Łączę wyrazy szacunku,
mgr Anita Kazimierowicz