Umowa o pracę - rodzaje i okresy wypowiedzenia umów o pracę

Umowa o pracę jest umową wzajemną, dwustronnie zobowiązującą, co oznacza, że obie strony zobowiązują się do spełniania świadczeń względem siebie. Świadczeniem pracownika będzie praca na rzecz pracodawcy, z kolei świadczeniem drugiej strony będzie zapłata za wykonywaną pracę.

Wyróżniamy 4 rodzaje umów o pracę:
1) Umowa na okres próbny, 
2) Umowa na czas określony – w tym także umowa na zastępstwo,
3) Umowa na czas nieokreślony,
4) Umowa na okres wykonywania określonej pracy.

Ad. 1) Umowa na okres próbny
Umowa na okres próbny jest umową, która ma na celu sprawdzenie umiejętności pracownika. Umowa ta może być zawarta na okres nie dłuższy niż 3 miesiące i może poprzedzać zawarcie zarówno umowy o pracę na czas określony jak i nieokreślony. Nie jest dopuszczalne zawarcie umowy ona okres próbny dwukrotnie po sobie u tego samego pracodawcy.

Okresy wypowiedzenia umowy na okres próbny wynoszą:
1) 3 dni – jeśli umowa została zawarta na okres nie dłuższy niż 2 tygodnie,
2) 1 tydzień – jeśli umowa została zawarta na okres dłuższy niż miesiąc, a krótszy niż 3 miesiące, 3) 2 tygodnie – jeśli umowa została zawarta na okres 3 miesięcy.
Pracodawca nie ma obowiązku wskazania powodu wypowiedzenia umowy na okres próbny.

Ad. 2) Umowa na czas określony
Umowa na czas określony jest umową należącą do grona umów terminowych – w umowie z góry wskazany jest termin jej obowiązywania. Umowa na czas określony jest obwarowana pewnymi limitami – może zostać zawarta na okres maksymalnie 33 miesięcy oraz mogą zostać zawarte po sobie maksymalnie 3 umowy na czas oznaczony. Po tym czasie umowa, co do zasady, ulega przekształceniu w umowę na czas nieoznaczony. 

Okresy wypowiedzenia umowy na czas określony wynoszą:
1) 2 tygodnie – jeśli umowa (lub umowy) obowiązują łącznie krócej niż 6 miesięcy,
2) 1 miesiąc – jeśli umowa (lub umowy) obowiązują łącznie dłużej niż 6 miesięcy, ale krócej niż 3 lata,
3) 3 miesiące – jeśli pracownik łącznie posiada 3-letni staż pracy w danej firmie.
Przy wyliczaniu okresu wypowiedzenia umowy o pracę na czas określony bierzemy pod uwagę łączny wymiar stażu pracy u danego pracodawcy. W treści umowy na czas określony powinna być ujęta klauzula dot. możliwości wypowiedzenia stosunku pracy. Podobnie jak w przypadku umowy na okres próbny, nie jest konieczne wskazanie przyczyny wypowiedzenia umowy.

Ad. 3) Umowa na czas nieokreślony
Umowa na czas nieokreślony jest umową o charakterze bezterminowym – nie jest wskazany termin, w którym stosunek pracy ulegnie zakończeniu. Jest to umowa najkorzystniejsza dla pracownika z punktu widzenia stabilności zatrudnienia oraz dłuższych terminów ewentualnego okresu wypowiedzenia.

Okresy wypowiedzenia umowy o pracę na czas nieokreślony wynoszą:
1) 2 tygodnie – jeśli pracownik przepracował mniej niż 6 miesięcy,
2) 1 miesiąc – jeśli pracownik przepracował co najmniej 6 miesięcy,
3) 3 miesiące – jeśli pracownik przepracował co najmniej 3 lata.
Umowę o pracę na okres nieokreślony rozwiązuje się za wypowiedzeniem, które należy uzasadnić. Konieczna jest konsultacja z organizacją związkową, jeśli pracodawca wypowiada umowę, a takowa funkcjonuje u pracodawcy.

W przypadku problemu z oceną zasadności wypowiedzenia lub chęci otrzymania porady prawnej w zakresie umowy o pracę zapraszamy do kontaktu.

mgr Aleksandra Klepin